شناخت مشکلات تزریق پلاستیک؛ بررسی علل و استراتژی‌های پیشگیری

فهرست مطالب (برای مشاهده کلیک کنید)

مشکلات تزریق پلاستیک می‌توانند هم جذابیت ظاهری و هم یکپارچگی ساختاری قطعات تولید شده را تحت تأثیر قرار دهند. دلایل بروز عیوب تزریق پلاستیک از مشکلات مربوط به ابزارآلات یا مواد اولیه گرفته تا مسائل مربوط به فرآیند تولید یا طراحی قطعه متغیر هستند.
در این مقاله به بررسی 12 مورد از مهم‌ترین مشکلات تزریق پلاستیک پرداخته و اطلاعاتی در خصوص دلایل بروز این مشکلات و عیب یابی قطعات تولید شده در فرایند تزریق پلاستیک به شما ارائه می‌دهیم. مهم‌ترین و متداول‌ترین عیوب قطعات تزریق پلاستیک عبارت است از:

  1. خطوط جریان
  2. فرورفتگی‌ها
  3. خطوط جوش
  4. تزریق ناقص (شورت‌شات)
  5. تاب‌برداشتن
  6. پدیده جتینگ
  7. حفره‌ها و حباب‌ها
  8. تغییر رنگ
  9. ایجاد پلیسه
  10. سوختگی
  11. انقباض
  12. لایه لایه شدن سطح

اهمیت شناخت مشکلات تزریق پلاستیک

فرآیند تزریق پلاستیک، بدون چالش نیست؛ به ویژه زمانی که مشکلات تزریق پلاستیک ظاهر می‌شوند. این مشکلات می‌توانند کیفیت محصولات را به خطر بیاندازند. شناسایی و رفع عیوب تزریق پلاستیک برای تولیدکنندگان ضروری است تا کیفیت محصول را تضمین کرده، ضایعات را کاهش دهند و بهره‌وری تولید را بهینه نمایند.
دلایل بروز عیوب تزریق پلاستیک و راه حل رفع هرکدام از عیوب، متفاوت است. اما به طور کلی انجام سرویس‌های دوره‌ای و نگهداری‌های پیشگیرانه، از بروز مشکلات تزریق پلاستیک تا حد خوبی جلوگیری می‌کند. به همین دلیل باید دستگاه تزریق پلاستیک را از شرکت‌ها و نمایندگی‌های معتبر در ایران خریداری کنید تا خدمات پس از فروش خوبی به شما ارائه دهند.

فاران ماشین، نماینده رسمی دستگاه‌های تزریق پلاستیک ایرفا (IRFA) و لیژو (LOG) در ایران است. تمامی دستگاه‌های ارائه شده توسط فاران ماشین دارای گارانتی و ۱۰ سال خدمات پس از فروش هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با دستگاه تزریق پلاستیک، روی لینک کلیک کنید.

1. خطوط جریان (Flow marks)

خطوط جریان روی سطح قطعه پلاستیکی ناشی از جریان نامنظم ماده مذاب در قالب
Flow Marks نه‌تنها زیبایی قطعه را تحت تأثیر قرار می‌دهند، بلکه نشانگر ناهماهنگی در پارامترهای تزریق مانند فشار، دما یا طراحی راهگاه قالب هستند.

خطوط جریان از جمله رایج‌ترین مشکلات تزریق پلاستیک هستند که به صورت رگه‌ها یا خطوطی بر سطح قطعه نمایان می‌شوند. این خطوط اغلب دارای رنگ یا سایه‌ای متفاوت نسبت به سایر بخش‌های قطعه هستند؛ پدیده‌ای که نشان‌دهنده خنک‌سازی مواد مذاب با نرخ‌های نامتوازن است.

دلایل رایج ایجاد خطوط جریان

طراحی نامناسب قالب، فشار یا سرعت تزریق ناکافی، یا دمای پایین قالب می‌تواند باعث ایجاد این نقص شود.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکفشار تزریق ناکافی، زمان ماند ناکافی، دمای پایین سیلندر یا نازل، زمان سیکل نامنظم.
(نکته: به قالب / مواد / طراحی مربوط نمی‌شود)

استراتژی‌های پیشگیری و رفع خطوط جریان

تنظیم سرعت و فشار تزریق می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی از بروز خطوط جریان جلوگیری کند. افزایش دمای پلاستیک مذاب و قالب نیز با تضمین جریان یکنواخت و فرآیند خنک‌سازی همسان، مؤثر است.
طراحی بهینه مسیرهای ورود ماده (گیت‌ها) و اصلاح طراحی قالب برای تسهیل جریان نرم‌تر پلاستیک، از دیگر راهکارهای مؤثر در جلوگیری از ایجاد خطوط جریان هستند.

2. فرورفتگی‌ها (Sink Marks)

فرورفتگی سطحی در قطعه تولید شده با تزریق پلاستیک
فرورفتگی یکی از رایج‌ترین عیوب تزریق پلاستیک است که معمولاً به دلیل سرد شدن نامتعادل یا طراحی نامناسب قالب ایجاد می‌شود.

فرورفتگی‌ها به صورت گودشدگی‌هایی بر سطح قطعات قالب‌گیری شده ظاهر می‌شوند و معمولاً در بخش‌های ضخیم‌تر قطعه که پوسته بیرونی پیش از مواد داخلی خنک و سخت می‌شود، دیده می‌شوند.

دلایل رایج ایجاد فرورفتگی

فرورفتگی‌ها در اصل به دلیل کمبود فشار کافی درون حفره قالب طی مراحل خنک‌سازی و انجماد ایجاد می‌شوند. این نقص در طراحی‌هایی با ضخامت‌های دیواری متفاوت بیشتر مشاهده می‌شود.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکدمای بیش از حد سیلندر، فشار یا زمان تزریق ناکافی، زمان خنک‌کاری ناکافی، کوشن و زمان نگهداری کوتاه، خرابی شیر یک‌طرفه
قالبدمای بالای قالب در مقابل محل‌های تقویت شده (ریب‌ها)، کوچک بودن گیت یا رانر، محل نامناسب گیت، محبوس شدن گازها
مواد اولیه و طراحینرخ جریان نامناسب، استفاده بیش از حد از مواد بازیافتی دانه درشت، عدم یکنواختی ضخامت دیواره‌ها

روش‌های پیشگیری و رفع فرورفتگی

برای پیشگیری از فرورفتگی، باید در طراحی قطعه تا حد امکان ضخامت دیواره‌ها یکنواخت باشد. تنظیم فشار و زمان نگهداری پس از تزریق نیز مؤثر است؛ چرا که جبران انقباض مواد در نواحی ضخیم‌تر را ممکن می‌کند. بهینه‌سازی سیستم خنک‌کننده قالب به‌منظور ایجاد خنک‌سازی یکنواخت نیز به شکل قابل توجهی از بروز فرورفتگی‌ها جلوگیری می‌کند.
به طور کلی، اطمینان از بسته شدن صحیح قالب، اعمال فشار گیره‌ی کافی، و تنظیم دقیق فشار تزریق و حجم مواد ورودی الزامی است.
همچنین برای اینکه مواد بازیافتی دانه درشت نباشند، می‌توانید از آسیاب پلاستیک استفاده نمایید. آسیاب پلاستیک، ضایعات را برای استفاده مجدد در چرخه تولید، آماده می‌کند و می‌تواند کیفیت مواد بازیافتی را ارتقا دهد.

3. خطوط جوش (Weld Line یا Knit Lines)

ایجاد خط جوش در محل تلاقی جریان مواد مذاب در قطعه تزریقی
خط جوش زمانی ایجاد می‌شود که دو جریان پلاستیک مذاب در قالب به هم می‌رسند اما به‌طور کامل با یکدیگر ترکیب نمی‌شوند.

خطوط جوش یا خطوط اتصال زمانی ایجاد می‌شوند که دو جبهه از پلاستیک مذاب به هم رسیده و بدون پیوند کامل با یکدیگر منجمد می‌شوند. این خطوط به صورت نشانه‌هایی قابل مشاهده بر سطح قطعه ظاهر شده و می‌توانند بر ظاهر و یکپارچگی ساختاری آن تأثیر منفی بگذارند.

دلایل رایج ایجاد خطوط جوش

خطوط جوش می‌توانند به دلایل مختلفی مانند طراحی قطعه، نوع ماده مصرفی، یا شرایط فرآیندی به وجود آیند.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکدمای پایین سیلندر، فشار برگشتی ناکافی، فشار یا سرعت تزریق پایین
قالب و طراحیدمای پایین قالب، کوچک بودن اندازه راهگاه‌ها، محل نامناسب درگاه، وجود سوراخ‌ها یا موانع در مسیر جریان
مواد اولیهنرخ جریان نادرست

استراتژی‌های پیشگیری و رفع خطوط جوش

بهبود طراحی قالب برای هدایت یکنواخت‌تر جریان پلاستیک می‌تواند تا حد زیادی از بروز خطوط جوش جلوگیری کند. بهینه‌سازی سرعت و فشار تزریق و انتخاب مواد اولیه مناسب نیز احتمال پیوند موفق جریان‌های پلاستیک را افزایش می‌دهد. همچنین تنظیم دمای قالب و پلاستیک مذاب نقش مهمی در کاهش این نقص دارد.
در صورت ایجاد خطوط جوش، گاهی اوقات می‌توان با عملیات پس از قالب‌گیری مانند حرارت‌دهی یا پرداخت سطحی، آن‌ها را کاهش داد یا از بین برد. در غیر این صورت، ممکن است نیاز به قالب‌گیری مجدد قطعه باشد.

4. تزریق ناقص (Short Shots)

قطعه پلاستیکی ناقص به دلیل پر نشدن کامل قالب در فرایند تزریق
این مشکل معمولاً ناشی از فشار ناکافی، دمای پایین یا انسداد در مسیر جریان است.

یکی از مهم‌ترین و شایع‌ترین ایرادات در فرآیند تزریق پلاستیک، شورت‌شات یا پر نشدن کامل قالب است. در این حالت، محصول نهایی پس از خروج از قالب، شکل کامل قالب را به خود نگرفته است و برخی از بخش‌های حفره قالب به دلیل عدم جریان یافتن مناسب مواد مذاب، ناقص تولید می‌شوند. این عیب باعث اتلاف مواد و زمان شده و بهره‌وری تولید را به شدت کاهش می‌دهد.

در فرآیند تزریق، متغیرهای متعددی مانند سرعت تزریق، حجم و وزن مواد و دمای فرآیند دارای اهمیت اساسی هستند. عدم تنظیم دقیق هر یک از این پارامترها متناسب با قالب و محصول نهایی می‌تواند باعث بروز این مشکل شود:

دلایل اصلی بروز ایراد Short Shot

  1. فشار تزریق ناکافی
    اصلی‌ترین عامل بروز این مشکل، فشار تزریق ناکافی است. مواد مذاب برای ورود به داخل قالب با فشار مشخصی تزریق می‌شود. در طول مسیر حرکت مواد به سمت حفره قالب، افت فشار رخ می‌دهد؛ از این رو فشار تزریق باید به میزانی تنظیم شود که پس از افت فشار، تمام حفره‌های قالب به‌طور کامل پر شوند. این موضوع در تولید محصولات با دیواره نازک یا قالب‌هایی با مسیر جریان طولانی اهمیت بیشتری دارد.
  2. سرعت تزریق کم
    در صورتی که سرعت تزریق کافی نباشد، مواد مذاب زمان لازم برای پر کردن قالب را نخواهند داشت. کم بودن سرعت تزریق باعث افت دما و افزایش ویسکوزیته (گرانروی) مواد و در نتیجه منجمد شدن زودهنگام مواد می‌شود که موجب پر نشدن قالب خواهد شد.
  3. دمای ناکافی سیلندر و مواد
    دمای تنظیمی نامناسب باعث افزایش ویسکوزیته مواد مذاب می‌شود. با بالا رفتن ویسکوزیته، جریان مواد کاهش یافته و همچنین مواد مذاب در اثر پایین بودن دما سریع‌تر سرد شده و امکان جریان‌یافتن کامل در قالب را از دست می‌دهد.
  4. دمای بسیار پایین قالب
    برای کوتاه‌تر شدن سیکل تولید و حفظ کیفیت فنی و ظاهری محصول نهایی، کنترل صحیح دمای قالب اهمیت زیادی دارد. اگر قالب بیش از حد سرد باشد، مواد مذاب پس از ورود، به سرعت منجمد شده و جریان مواد متوقف می‌شود.
  5. ایرادات ساختاری و طراحی قالب
    طراحی نامناسب قالب شامل خروجی‌های هوای ناکافی (تهویه ضعیف)، طراحی نادرست گیت‌ها، کوچک بودن قطر رانر یا اسپررو و طول زیاد بوش تزریق از عوامل ساختاری پر نشدن قالب هستند.
دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص (خلاصه فنی)
دستگاه تزریق پلاستیکتغذیه ناکافی، دمای پایین سیلندر، خرابی چک‌رینگ یا شیر یک‌طرفه، فشار برگشتی یا سرعت تزریق پایین، کوشن نامناسب
قالب و طراحی قطعهدمای پایین قالب، کوچکی یا محل نامناسب گیت و رانر، تهویه ناکافی، دیواره‌های بیش از حد نازک قطعه
مواد اولیهنرخ جریان نامناسب، رطوبت زیاد مواد، یکنواخت نبودن اندازه دانه‌های گرانول بازیافتی

روش‌های جلوگیری و اصلاح شورت شات

کنترل دقیق و تنظیم صحیح پارامترهای ذکر شده می‌تواند مشکل پرنشدن قالب را برطرف کند. برای رطوبت‌زدایی از مواد اولیه، استفاده از دستگاه گازگیر الزامی است؛ گازگیر رطوبت را از هسته مواد گرفته و مانع از بروز شورت‌شات می‌شود.

نکته فنی: اگر با تنظیم صحیح این پارامترها مشکل Short Shot همچنان پابرجا بود، ایراد ساختاری قالب یا متناسب نبودن ظرفیت دستگاه تزریق با قالب دلیل اصلی است. اگر در فرآیند تزریق خود نیاز به مشاوره و راهنمایی دارید، می‌توانید با کارشناسان فنی فاران ماشین در تماس باشید.

5. تاب برداشتگی (Warping)

قطعه پلاستیکی تاب‌برداشته شده
طراحی نامناسب قالب، دمای نادرست قالب و فشار پایین نگهداری از دلایل رایج تاب‌ برداشتگی در قطعات تزریق پلاستیک هستند.

تاب برداشتن به تغییر شکل، انحنا یا پیچیدگی ناخواسته قطعه پس از خنک شدن گفته می‌شود که باعث می‌شود قطعه از ابعاد دفرمه شده و کارایی خود را از دست بدهد.

علل رایج تاب برداشتگی

خنک شدن غیر یکنواخت قطعه، فشار یا زمان تزریق ناکافی، استرس‌های باقیمانده در قطعه و طراحی نامناسب می‌تواند باعث تاب برداشتن شود.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکفشار یا زمان تزریق ناکافی، زمان ماند ناکافی، دمای پایین سیلندر، نبود کوشن
قالب و طراحیدمای پایین یا غیریکنواخت قالب، پرتاب غیریکنواخت قطعه توسط پران‌ها، ضخامت زیاد پره‌ها و دیواره‌ها

استراتژی‌های جلوگیری و رفع تاب برداشتگی

برای جلوگیری از تاب‌ برداشتگی، خنک شدن یکنواخت قطعه بسیار حیاتی است. این امر با طراحی قالب‌هایی با ضخامت دیواره یکنواخت و بهینه‌سازی کانال‌های خنک‌کننده قابل دستیابی است. همچنین کنترل دمای قالب و ماده پلاستیکی و تنظیم زمان خنک‌کاری نیز به حفظ شکل نهایی قطعه کمک می‌کند.

6. جِتینگ (Jetting)

جتینگ در قطعه تزریقی به صورت خطوط نازک و مارپیچ روی سطح قطعه
معمولاً به دلیل فشار زیاد، سرعت تزریق بالا یا جهت نامناسب نازل رخ می‌دهد.

پدیده جتینگ زمانی رخ می‌دهد که ماده پلاستیکی مذاب با سرعت بالا از یک گیت کوچک به داخل حفره بزرگ قالب تزریق می‌شود و خطوط مارپیچی یا رگه‌های مار مانند روی سطح قطعه ایجاد می‌کند.

دلایل رایج جتینگ

سرعت تزریق زیاد، دمای نامناسب سیلندر یا نازل، کوچک بودن دهانه نازل یا راهگاه‌ها و طراحی نامناسب قالب می‌تواند علت این نقص باشد.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکسرعت زیاد تزریق، دمای نامناسب سیلندر یا نازل، قطر کوچک نازل
قالبدمای پایین قالب، کوچک بودن راهگاه یا کانال‌ها، محل یا طول نامناسب درگاه (گیت)

استراتژی‌های جلوگیری و رفع جتینگ

با تنظیم دقیق سرعت و فشار تزریق و کنترل ورود آرام ماده مذاب به قالب می‌توان از جتینگ جلوگیری کرد. همچنین اصلاح طراحی دروازه (Gate) برای بهبود جریان مواد و بهینه‌سازی دمای قالب و ماده پلاستیکی، می‌تواند بروز جتینگ را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

7. تغییر رنگ (Discoloration)

علت بروز تغییر رنگ در قطعات تزریق پلاستیک و راهکارهای اصلاح آن
عدم تمیزکاری صحیح سیلندر، استفاده از مواد ناسازگار یا تنظیم نادرست دمای تزریق می‌تواند باعث بروز لکه‌های رنگی یا تغییر رنگ کلی در قطعه شود.

تغییر رنگ زمانی رخ می‌دهد که رنگ قطعه قالب‌گیری شده با رنگ مورد نظر متفاوت باشد. این مسئله ممکن است به دلیل آلودگی رزین، تنظیمات نادرست دما یا فشار، یا استفاده از رنگدانه‌های ناسازگار ایجاد شود. این نقص علاوه بر کاهش زیبایی ظاهری، نشانه وجود مشکلات در فرایند قالب‌گیری یا مدیریت مواد است.

علل رایج ایجاد تغییر رنگ

آلودگی رزین با رطوبت یا مواد خارجی، قرارگیری در معرض حرارت یا نور UV زیاد، یا ناسازگاری رنگدانه‌ها می‌تواند عامل تغییر رنگ باشد.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکدمای بیش از حد سیلندر یا نازل، زمان سیکل بیش از حد، طراحی نامناسب مارپیچ
قالب و مواد اولیهخنک‌کاری ناکارآمد، تهویه ناکافی قالب، آلودگی رزین با رطوبت یا مواد خارجی، ناسازگاری مستربچ

روش‌ جلوگیری و رفع مشکل تغییر رنگ

استفاده از مواد و رنگدانه‌های باکیفیت، نگهداری صحیح از مواد، و بهینه‌سازی دما و فشار در فرآیند قالب‌گیری از ایجاد تغییر رنگ جلوگیری می‌کند.
در برخی موارد می‌توان تغییر رنگ را با عملیات پرداخت سطحی کاهش داد، اما در بیشتر موارد تغییر رنگ دائمی است و نیاز به قالب‌گیری مجدد وجود دارد.

8. پلیسه (Flash)

تشکیل پلیسه روی لبه قطعه پلاستیکی به دلیل بسته نشدن کامل قالب
پلیسه‌ زدگی معمولاً در اثر فشار بالای تزریق، فرسودگی قالب، هم‌راستا نبودن صفحات قالب یا خرابی سیستم گیره به وجود می‌آید.

پلیسه زمانی ایجاد می‌شود که پلاستیک مذاب از درز میان دو نیمه قالب خارج شود و در بیرون از حفره‌ی قالب جامد شود. معمولاً پلیسه نزدیک پین‌های پران دیده می‌شود.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکفشار تزریق بیش از حد، دمای بالای سیلندر، فشار گیره (کلید قالب) ناکافی
قالب و طراحیآب‌بندی نامناسب خط جدایش، فرسودگی قالب، قرارگیری خط جدایش در محل‌های پیچیده
مواد اولیهاستفاده بیش از حد از روان‌کننده‌های قالب

استراتژی‌های جلوگیری و رفع پلیسه

اطمینان از تراز بودن صحیح قالب و اعمال نیروی گیره کافی برای مقابله با فشار تزریق ضروری است. همچنین نگهداری منظم قالب و بهینه‌سازی فشار و سرعت تزریق به کاهش پلیسه کمک می‌کند.

9. حباب‌ها و حفره‌ها (Bubbles and Voids)

وجود حباب هوا در قطعه تزریق پلاستیک به دلیل گازگیری ناقص مواد
وجود حباب یا فضای خالی در قطعه تزریقی نشان‌دهنده گازگیری ناقص مواد، رطوبت بالا یا فشار ناکافی تزریق است.

حباب یا فضای خالی به محبوس شدن هوا یا گاز درون قطعه‌ی قالب‌گیری شده گفته می‌شود که می‌تواند مقاومت قطعه را کاهش داده و ظاهر آن را خراب کند.

علل ایجاد حباب‌ها و حفره‌ها

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکدمای تزریق بیش از حد، فشار تزریق پایین، زمان پیشروی کوتاه پیستون، فشار برگشتی ناکافی
قالب و مواد اولیهتهویه نامناسب قالب، رطوبت زیاد در مواد اولیه، ضخامت بیش از حد مقاطع قطعه

استراتژی‌های جلوگیری و رفع حباب

بهینه‌سازی دمای قالب و مذاب برای خنک شدن یکنواخت، طراحی مناسب برای تهویه و تنظیم سرعت و فشار تزریق، از راه‌های جلوگیری از حباب‌ها و حفره‌ها هستند.

10. سوختگی (Burn Marks)

سوختگی (Burn Marks) در تزریق پلاستیک
ایجاد سوختگی قهوه‌ای روی سطح قطعه پلاستیکی به دلیل محبوس شدن هوا در قالب

سوختگی در قالب‌گیری تزریقی به لکه‌های تیره یا نواحی سوخته روی سطح قطعه گفته می‌شود. این اتفاق معمولاً زمانی رخ می‌دهد که رزین پلاستیکی بیش از حد گرم شده و دچار تجزیه و تغییر رنگ شود.

علل رایج سوختگی

سوختگی معمولاً به دلیل پارامترهای نادرست فرآیند مانند دمای بیش از حد مذاب، زمان ماند طولانی در سیلندر یا سرعت تزریق پایین، رخ می‌دهد.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکسرعت یا فشار تزریق بیش از حد، دمای زیاد نازل یا سیلندر، زمان سیکل نامنظم
قالب و مواد اولیهتهویه نامناسب (ونت کور یا مسدود)، طراحی نامناسب درگاه، استفاده زیاد از مواد بازیافتی تخریب‌شده

استراتژی‌های جلوگیری و رفع سوختگی

مدیریت دقیق سرعت و فشار تزریق، کاهش دمای مواد، و بهبود طراحی قالب برای تسهیل جریان هوا می‌تواند از سوختگی جلوگیری کند. در صورت وجود علائم، بازبینی پارامترهای فرایند و اصلاح طراحی قالب توصیه می‌شود.

11. انقباض (Shrinkage)

تغییر ابعاد قطعه پلاستیکی در اثر انقباض غیریکنواخت پس از قالب‌گیری
انقباض معمولاً در بخش‌هایی از قطعه دیده می‌شود که ضخامت بیشتری دارند یا جریان سردشدن در آن ناحیه کنترل نشده باشد

انقباض در فرآیند تزریق پلاستیک یک اثر جانبی اجتناب‌ناپذیر است که به دلیل جمع شدن پلاستیک هنگام سرد شدن درون حفره‌ی قالب رخ می‌دهد، مشابه فرآیند ریخته‌گری فلزات. از آنجا که ترموپلاستیک‌ها و ترموست‌ها ضریب انبساط حرارتی بالاتری نسبت به فلزات دارند، میزان جمع‌شدگی پلاستیک بیشتر از فلز است. بنابراین، قطعات پلاستیکی در مرحله خنک‌سازی دچار انقباض می‌شوند.
این انقباض می‌تواند اندازه و ابعاد قطعه نهایی را کاهش دهد و باعث ایجاد مشکلاتی در شکل، جایگیری و عملکرد قطعه شود.

علل رایج ایجاد انقباض

عوامل مختلفی در ایجاد انقباض نقش دارند که می‌توان در این میان به انتخاب مواد، طراحی قطعه، طراحی قالب و پارامترهای فرآیند، اشاره کرد.

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکدمای بیش از حد سیلندر، فشار یا زمان نگهداری ناکافی، زمان خنک‌کاری کم، کوشن پایین
قالب و طراحیدمای بیش از حد قالب، کوچک بودن گیت یا راهگاه، عدم یکنواختی ضخامت دیواره‌ها
مواد اولیهنرخ جریان نامناسب

استراتژی‌های جلوگیری و رفع انقباض

حذف کامل انقباض تقریباً غیرممکن است. اما برای به حداقل رساندن آن در فرآیند تزریق پلاستیک، لازم است در انتخاب مواد، طراحی قطعه، طراحی قالب و تنظیم دقیق پارامترهای فرآیند دقت شود. همچنین ممکن است نیاز باشد فرآیند تزریق پلاستیک متناسب با نیازهای خاص قطعه تنظیم شود.

۱۲. لایه‌لایه شدن سطح (Delamination)

نمای نزدیک لایه لایه شدن سطح قطعات پلاستیکی
این نقص فقط یک ایراد ظاهری نیست، بلکه می‌تواند استحکام مکانیکی قطعه را هم کم کند.

لایه‌لایه شدن به صورت پوسته‌پوسته شدن لایه سطحی قطعه پلاستیکی ظاهر می‌شود، به طوری که لایه‌های فوقانی مانند صفحات میکا یا لایه‌های پیاز از بدنه اصلی قطعه جدا می‌شوند. این نقص به شدت یکپارچگی ساختاری و استحکام قطعه را کاهش می‌دهد.

علل رایج لایه لایه شدن سطح

در جدول زیر مهمترین دلایل این مشکل آورده شده است:

دسته‌بندی نقصعلل احتمالی نقص
دستگاه تزریق پلاستیکدمای پایین سیلندر، سرعت بسیار بالای تزریق، فشار برگشتی ناکافی
قالبدمای پایین قالب، کوچک بودن گیت یا رانر، وجود رطوبت یا روغن روی سطح حفره قالب
مواد اولیه و طراحیرطوبت بالای مواد، اختلاط ناسازگار دو یا چند پلیمر (مثل ترکیب ناخواسته ABS با PC)، استفاده بیش از حد از متریال بازیافتی تخریب‌شده

استراتژی‌های پیشگیری و رفع

پیش از هر چیز، رطوبت‌زدایی کامل از مواد اولیه با استفاده از دستگاه گازگیر الزامی است. همچنین باید از مخلوط شدن پلیمرهای ناسازگار در قیف تغذیه کاملاً جلوگیری شود. افزایش دمای سیلندر و قالب و اصلاح سرعت تزریق پلاستیک می‌تواند به جوش خوردن بهتر لایه‌ها کمک کند.

پایان نقص‌ها، آغاز تولید باکیفیت

در صنعت تزریق پلاستیک، هر خطای کوچک می‌تواند به تولید قطعات معیوب، افزایش ضایعات و کاهش سوددهی منجر شود. شناخت دقیق ایرادات رایج مانند خطوط جریان، فرورفتگی یا شورت‌شات و آشنایی با راهکارهای رفع آن‌ها، نه تنها کیفیت نهایی محصولات را بالا می‌برد بلکه باعث افزایش عمر مفید دستگاه‌ها و بهینه‌سازی فرآیند تولید نیز می‌شود. توجه به سرویس‌های دوره‌ای و استفاده از مواد اولیه باکیفیت در کنار طراحی اصولی، از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از این مشکلات محسوب می‌شود.

اگر در مسیر تولید با چالش‌هایی مواجه هستید یا به دنبال راه‌اندازی یک سیستم نگهداری منظم برای دستگاه تزریق پلاستیک خود هستید؛ فاران ماشین با سال‌ها تجربه و تیمی از متخصصان فنی، آماده ارائه خدمات مشاوره، عیب‌یابی، تأمین قطعات و سرویس دوره‌ای دستگاه‌های تزریق پلاستیک است. بهره‌مندی از دانش فنی روز و پشتیبانی حرفه‌ای، فاران ماشین را به یکی از گزینه‌های قابل اعتماد در این صنعت تبدیل کرده است.

منبع ما در تهیه این مقاله engineeringproductdesign.com سایت است.

سوالات متداول

از روی ظاهر قطعه چطور سریع بفهمیم مشکل از تنظیمات دستگاه است یا از قالب؟

اگر عیب در چند محصول پشت‌سرهم و یکنواخت تکرار شود، معمولاً باید هم‌زمان دستگاه و قالب هر دو بررسی شوند.

کدام مشکل تزریق پلاستیک بیشتر روی استحکام قطعه اثر می‌گذارد؟

لایه‌لایه شدن، حباب، خطوط جوش و سوختگی معمولاً بیشترین اثر را روی استحکام دارند.

کدام عیوب بیشتر به رطوبت مواد اولیه مربوط می‌شوند؟

شورت‌شات، حباب، تغییر رنگ و لایه‌لایه شدن معمولاً با رطوبت مواد تشدید می‌شوند.

اگر یک عیب به‌صورت ناگهانی ظاهر شود، اول چه چیزی را باید چک کرد؟

اول پارامترهای اخیرِ تغییرکرده مثل دما، فشار، سرعت، مواد و وضعیت قالب را بررسی کنید.

آیا استفاده زیاد از مواد بازیافتی می‌تواند باعث افزایش عیوب شود؟

بله، اگر کیفیت بازیافتی پایین باشد می‌تواند ظاهر، استحکام و پایداری فرایند را ضعیف کند.

اشتراک گذاری این مقاله:

تیم تولید محتوای فاران ماشین

تیم تولید محتوای فاران ماشین

تیم تولید محتوای فنی و تخصصی فاران ماشین متشکل از کارشناسان مجرب حوزه تزریق پلاستیک همواره تلاش می‌کند تا به روزترین اطلاعات همراه با صحت سنجی و دقت فراوان به شما صنعت‌گران عرضه کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جستجو در مقالات و محصولات ...